Nghe hắn đá khéo, mình hơi tức nhưng nghĩ hắn cũng có lý. Thôi thì viết vài dòng vậy. Bố khỉ cái thân đời Cua, bò cả thế giới mà không hết entry. Tin cho hay, Hoa Kỳ vẫn là Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ, chưa đổi thành Hợp chủng XHCN Hoa Kỳ dù Obama bị buộc tội là theo CNXH do chính sách y tế vì người nghèo của ông ta.

Chả là khi tranh cử ông tính, Mỹ còn khoảng 50 triệu người không có bảo hiểm. Không bảo hiểm bên Mỹ là tương đương với tự sát. Không bác sỹ nào khám, không bệnh viện nào nhận, dù “nhân quyền và dân chủ” được tôn trọng. Nhưng lười, dại, ngu tới mức mà không đủ tiền mua bảo hiểm thì xứ cao bồi cho tiêu luôn.

Obama dựa vào 50 triệu này để dành phiếu. Ông hứa tới hứa lui, và ông làm thật khi đã vào Nhà Trắng. Dùng hàng nghìn tỷ đô la để bù giá mua bảo hiểm cho người nghèo. Nhiệm kỳ tới, thế nào dân nghèo cũng bầu cho Obama. Giữ lời hứa rất quan trọng trong đời sống chính trị ở Mỹ. Thất hứa thì xách va li về đuổi gà cho vợ.

Hội nghị thường niên WB-IMF

Tuần trước Tổng Cua bò lê bò càng phục vụ vì các đoàn dự hội nghị thường niên các nhà tài trợ thế giới họp tại DC do WB-IMF đồng tổ chức (Annual Meeting). Các bác bên nhà cũng dự nhưng chẳng thấy ai nhờ đưa đi Potomac Mills. Mọi năm thường có biểu tình hò hét phía ngoài. Rồi báo chí Mỹ có dịp là chọc ngoáy mấy ông lớn. Wolfowitz về vườn cũng chỉ vì WSJ, WP đợi đúng lúc họp đã công bố anh ta tăng lương cho người tình Riza. IMF vừa có ông chủ bị mất ghế vì tội ngủ với em lao công trên NY. Trung tâm thế giới có IMF, WB, IFC gần Nhà Trắng cũng lắm chuyện tầy đình.

Năm nay không có biểu tình, dân chán rồi, chẳng phải do ai cấm. Mà do thông điệp quan trọng “jobs and growth, gender equality – công ăn việc làm, tăng trưởng và bình đẳng giới” cũng giúp cho hình ảnh của WB-IMF được cải thiện hơn, nhất là tính mở (open) và minh bạch (transparent).

Họ bàn rất kỹ đến khủng hoảng kinh tế toàn cầu và ảnh hưởng tới những nước đang phát triển (có VN và TQ), kể cả khủng hoảng lương thực và giá cả. Họ còn hứa tiếp tục giúp đỡ các nước nghèo trong phát triển, nhất là sự tăng trưởng phải kéo theo xóa đói giảm nghèo, thêm công ăn việc làm và cơ hội đi lên. Việt Nam có WB ủng hộ hết lòng là mừng rồi. Thú thật, Chủ tịch Zoelick cũng thỉnh thoảng nhắc đến VN như một huyền thoại về xóa đói giảm nghèo, Cua ngồi dưới nghe thấy nở cả mũi, nói chi các bác trên. Cái đó mình phải thừa nhận là VN ta khá.

Stiglitz – Trùm kinh tế thế giới bàn giải pháp cưu nguy nền kinh tế Hoa Kỳ

Cả thế giới đang lao đao vì khủng hoảng nên các nhà tài trợ đến DC cũng lo lắng vô cùng. Ông Stiglitz, từng là Kinh tế trưởng của WB, giải Nobel về kinh tế, cũng tới hang Cua trình bày những giải pháp cứu nguy thế giới.Ông cho rằng, Hoa Kỳ và châu Âu muốn vượt qua hoạn nạn thì những giải pháp về cải tổ ngân hàng chưa đủ để lấy lại sự tăng trưởng. Sự bất bình đẳng tăng, giá dầu tăng, toàn cầu hóa, và một số quốc gia tìm cách giữ tiền tiết kiệm (TQ, Ấn Độ – HM) làm cho kiến trúc kinh tế thế giới bị lung lay và vấn đề khủng hoảng còn nặng nề hơn. Ngày nay Hoa Kỳ không còn là thị trường lao động hấp dẫn vì những gì liên quan đến sản xuất hàng hóa đã chuyển sang các nước khác, công nhân Mỹ không có những kỹ năng trong một thế giới mới năng động và vì thế thất nghiệp bên Hoa Kỳ vẫn còn dài dài.

Điều đó đúng với thời kỳ suy thoái trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 (1930), nhiều công nhân lành nghề bị mất việc chỉ vì lãnh vực sản xuất mà họ đang lao vào lại không có thị trường tiêu thụ. Hiệu ứng domino không thể tránh khỏi, kinh tế suy sụp, ngân hàng đổ vỡ và khủng hoảng tài chính là hiển nhiên.

Cho dù lãi xuất ngân hàng cho vay đã gần số không nhưng cũng không cứu vãn nổi người mất việc. Hôm nay cứ 1 trong 6 người Mỹ lại không có công việc ổn định. Để cứu nguy cho nền kinh tế lớn nhất thế giới, những gói cứu trợ của chính phủ cần làm được ba điều sau:

–  Cho vay hơn là dùng tiền chùa để xử lý kiểu đê vỡ chỗ nào đắp chỗ đó.
–  Tăng cường các dự án công
–  Vay tiền từ các nguồn nhàn rỗi từ Đông Á và các nguồn từ nơi dư thừa cho các dự án,
dùng chiến lược phát triển xanh (bảo vệ môi trường kèm theo phát triển)

Dù đưa ra những ý kiến như vậy, nhưng Stiglitz vẫn nghi ngờ tính hiệu quả vì ông cho rằng, yếu tố chính trị nhiều khi phá vỡ những ý tưởng tốt đẹp. Có vẻ như kinh tế toàn cầu vẫn còn lao đao thêm một thời gian nữa. Kể từ khi Obama vào Nhà Trắng đã sắp được 3 năm, thế mà kinh tế vẫn đì đẹt, chỉ cần vài trăm ngàn người có việc làm mới đã thành một tin hot trên báo chí.

Dẫu sao, cuối tuần cũng có tin vui. VOA báo tin, kinh tế Hoa Kỳ tăng hơn dự báo trước đó chút đỉnh trong quí hai của năm nay, tuy nhiên vẫn chưa đủ nhanh để giảm tỷ lệ thất nghiệp cao của nước này. Sản lượng kinh tế quốc gia đã tăng 1,3% trong giai đoạn từ tháng Tư đến tháng Sáu, cao hơn so với dự báo trước đó là 1%. Dẫu vậy, nền kinh tế lớn nhất thế giới chỉ tăng 0,9% trong nửa đầu năm nay.

Típ cho các nước nghèo: Kinh tế Mỹ đi xuống thì dân toàn tìm hàng giá rẻ để mua, mà rẻ nhất thế giới là hàng Trung Quốc, họ kiếm lời trên thất bại của Mỹ đó. Nước mình giỏi may quần áo, nuôi cá basa, thủy sản, trồng cây ăn quả … thì cũng giúp các bạn Mỹ rất nhiều khi mình bán rẻ, thu đô la. Đầu tư vào nông nghiệp, thủy hải sản “ăn” hơn là đường sắt cao tốc, tượng đài, chùa chiền…dù có to nhất thế giới thì cũng không xuất khẩu sang Mỹ được.
Bình đẳng giới trong báo cáo toàn cầu 2012

Mấy hôm đi làm toàn thấy khẩu hiệu “Think Equal” treo khắp nơi. Hóa ra báo cáo thường niên của WB có tít “World Development Report 2012: Gender Equality and Development – Báo cáo toàn cầu 2012 – Bình đẳng giới và phát triển”.  Như vậy bình đẳng giới đóng vai trò quan trọng trong phát triển toàn cầu.

Báo cáo cho hay, mỗi năm có khoảng 4 triệu phụ nữ và các em gái (một nửa thủ đô Hà Nội) bị mất tích do ốm đau, bệnh tật, do đẻ non tại các nước nghèo và đang phát triển. Một con số khủng khiếp. Có người được hỏi, nếu có 1 con gái và 1 con trai, và tiền chỉ đủ cho 1 đứa đi học thì bạn chọn ai. Đương nhiên người Việt ta chọn con trai để nối dõi tông đường.

Tuy nhiên, lựa chọn thông minh lại là cho em gái đi học. Bé gái có học sẽ là người con biết đối nhân xử thế tốt, là người con có hiếu, biết bảo ban đứa em, biết việc gì quan trọng trong gia đình, biết cách dùng tiền và cao hơn là đầu tư, sẽ là người mẹ tương lai có học và vì vậy thế hệ tương lai cũng được hưởng lợi từ sự có học đó. Người mẹ nghèo, ít học khó mà dạy con nên người.

Người ta tính, chỉ cần cho các phụ nữ nông thôn được quyền dùng tài sản (ruộng đất, nhà cửa, trâu bò, lợn gà…) bình đẳng với nam giới thì sản lượng nông nghiệp thế giới đã tăng lên từ 2.5 đến 4%/năm. Bình đẳng giới xử lý không khéo sẽ ảnh hưởng đến kinh tế thế giới, đến toàn cầu hóa và chính gia đình từng chúng ta.

Quan hệ Việt – Mỹ 

Hillary gặp bác Bình Minh trên NY và bàn về nhân quyền. Nghe nói Hillary móc máy VN về chuyện giam mấy bác tu sỹ gì đó, nhưng ngài PB Minh lại lôi ông tổ của Mỹ là nước Anh ra chửi. BBC Vietnam phải có hẳn một bài phản bác. Hình như chuyện chả đi đến đâu, rồi ai về nhà nấy. Có lẽ vì Think Equal đến cả tai Jim Webb, người vừa thăm VN và bí mật đến cả nghĩa trang Biên Hòa, nơi chôn các binh sỹ của Sài Gòn xưa.

Tin VOA cho hay, khi về tới DC, ông đề nghị ngưng tài trợ cho việc tìm kiếm quân nhân VN mất tích. Jim cho rằng, Chính phủ VN cần công bằng với cả hai bên tham chiến và đó là tín hiệu hòa giải dân tộc vô cùng quan trọng. Bộ Ngoại giao Mỹ quyết định ngưng thật (1 triệu đô la) tìm kiếm các binh sĩ Việt Nam bị mất tích trong cuộc chiến Việt Nam cho tới khi nào phía Hà Nội chịu đưa tên các liệt sĩ của phía Việt Nam Cộng hòa vào danh sách tìm kiếm.

Thú thật, ngày nào cũng đi làm nên thấy nước Mỹ vẫn là Hoa Kỳ, chẳng có gì thay đổi. Nếu không viết chẳng qua là chả thấy gì mới. Thỉnh thoảng thấy còi hú, một đoàn motor phóng vù vù, đèn lập lòe, người đi đường phải né sang hai bên. Đó là Obama đang đến Nhà Trắng làm việc. Dân lại lầm bầm, đi thì cứ đi làm gì cứ hụ còi, điếc đít hàng xóm.

Nguồn: Blog Hiệu Minh

Alaska trên bản đồ nước Mỹ

Alaska là một trong hai tiểu bang (tiểu bang còn lại là Hawaii) không giáp với bất kỳ tiểu bang nào khác của Mỹ. Tiểu bang gần Alaska nhất làWashington nhưng cách đến 800kilômét (500 dặm), qua địa phận Canada. Alaska cũng là tiểu bang duy nhất thuộc lục địa mà để đến được thủ phủ Juneau cần phải dùng đường thủy hoặc đường không, bởi vì không cóđường nào nối Juneau với các vùng khác của tiểu bang.

Thành phố Anchorage – thành phố lớn nhất của Alaska

Alaska giáp Yukon và British Columbia (Canada) về phía đông; vịnh Alaska và Thái Bình Dương về phía nam; biển Bering, eo biển Bering, và biển Chukchi về phía tây, và biển Beaufort và Bắc Băng Dương về phía bắc. Alaska là tiểu bang rộng lớn nhất của Hoa Kỳ. Chỉ có 18 quốc gia trên thế giới rộng hơn nó.

Alaska mùa xuân

Phần lớn diện tích Alaska được băng tuyết phủ quanh năm. Ở đây đặc biệt có trữ lượng dầu mỏ rất lớn. Tuy nhiên, các sinh vật ở Alaska được cho là rất quý hiếm, tồn tại từ thời nguyên thủy đến nay, nên chính phủ hiện không cho mở rộng khai khoáng. Vấn đề mỏ dầu ở những vùng như Khu trú ẩn Động vật hoang dã Quốc gia Bắc Cực (ANWR) được tranh cãi lâu năm và là “bóng đá chính trị” (political football) của các tổng thống từ thời Jimmy Carter.

Alaska mùa đông

Thành phố đông nhất của Alaska là Anchorage với 260.283 dân, trong đó 225.744 người ở khu vực thành thị. Nó là thành phố thứ ba theo diện tích, nhỏ hơn hai thành phố khác của Alaska. Sitka là thành phố lớn nhất của Hoa Kỳ theo diện tích, đằng sau là Juneau.
Các cư dân đầu tiên của Alaska là những người châu Á. Họ đã băng qua mảng băng dày trên eo biển Bering gọi là cầu đất liền Bering từ khoảng 10.000 năm TCN. Người Inupiaq,Inuit và Yupik, Aleut, và nhiều loại thổ dân châu Mỹ là những tộc người tiêu biểu nhất. Phần lớn trong số đó đều đã di cư về miền đông và nam.

Những du thuyền sang trọng sẵn sàng phục vụ bạn thăm quan Alaska

Những bản viết đầu tiên cho biết rằng người Âu Châu đầu tiên tới Alaska đến từ Nga. Nhà thám hiểm Nga Vitus Bering cũng băng qua biển Bering, nhưng bằng thuyền buồm, và Công ty Nga-Mỹ chủ yếu săn rái cá biển để lấy da lông. Thuộc địa của họ không thành công lắm, do chi phí chuyên chở. Trong thời kỳ từ năm 1742 tới năm 1867, Đế quốc Nga tuyên bố Alaska là thuộc địa của mình. Tin tức về Đạo luật Anh Bắc Mỹ năm 1867 lo lắng ở Washington, D.C..

Theo đó, vào ngày 1 tháng 7 năm 1867, Nhà nước Tự trị Canada (Dominion of Canada) sẽ thành lập. “Vương quốc phía Bắc” này có thể đe dọa nền tự do của “Cộng hòa phía nam”. (Xem Short History of Canada của McNaughton.) Do đó, Ngoại trưởng Hoa Kỳ William Seward đã đề xuất mua lạithuộc địa miền Tây Bắc Bắc Mỹ của Nga. Thượng Nghị viện Hoa Kỳ thông qua điều này ngay, và Alaska về tay Hoa Kỳ chỉ với giá 7.200.000đô la Mỹ vào ngày 9 tháng 4 năm 1867. Quốc kỳ Hoa Kỳ nhanh chóng được cắm lên vùng lãnh thổ mới vào ngày 18 tháng 10, trở thành ngày Alaska (ngày thành lập tiểu bang hay ngày tiểu bang gia nhập Liên bang)

Trên xuống, trái qua:  Huy hiệu – Lá cờ – Vị trí bang Alamaba trên bản đồ Mỹ

Các vườn quốc gia của Alabama bao gồm Vườn Quốc gia quân đội Horseshoe Bend ở Daviston, Khu vực cấm săn Quốc gia Hẻm núi Little Riverở Fort Payne, Đài kỷ niệm Quốc gia Russell Cave ở Bridgeport, Công viên Lịch sử Phi công Quốc gia Tuskegee ở Tuskegee, và Công viên Lịch sử Quốc gia – Học viện Tuskegee gần Tuskegee. Alabama cũng có Đại lộ Natchez Trace, Đường lịch sử Quốc gia Selma To, và Đường lịch sử Quốc gia – Con đường Nước mắt. Các thành phố quan trọng: Auburn, Birmingham, Decatur, Dothan, Florence, Gadsden, Huntsville, Mobile, Montgomery, Talladega, Tuscaloosa.

Vườn quốc gia Russell Cave

Ảnh hưởng của các thổ dân Hoa Kỳ được nhớ rất nhiều ở Alabama. Vài trong những thổ dân ở Alabama ngày xưa là người Alabama (Alibamu), Cherokee, Chickasaw, Choctaw, Creek, Koasati, và Mobile. Những thổ dân bắt đầu buôn bán với vùng Đông Bắc dùng sông Ohio trong Chu kỳ Nấm mồ (1000 TCN – 700 CN), và họ tiếp tục buôn bán như vậy đến khi người Âu Châu đến. Ảnh hưởng Trung Mỹ rõ ràng trong văn hóa ruộng đất của người Mississippi tiếp theo.

Học viện Tuskegee

Pháp xây dựng thuộc địa Âu Châu đầu tiên trong tiểu bang ngày nay là Mobile vào năm 1702. Miền Nam Alabama thuộc Pháp từ năm 1702 đến 1763, thuộc Tây Florida của Anh từ 1763 đến 1780, và thuộc Tây Florida của Tây Ban Nha từ 1780 đến 1814. Miền Bắc và Trung Alabama thuộc về Georgia của Anh từ 1763 đến 1783 và thuộc lãnh thổ Mississippi của Hoa Kỳ từ đấy. Quyền tiểu bang của nó bị hoãn lại vì không có bờ biên. (Andrew Jackson giải quyết vấn đề đó khi chiếm Mobile của Tây Ban Nha vào năm 1814.) Alabama được trở thành tiểu bang thứ 22 vào năm 1819.

Vườn Quốc gia quân đội Horseshoe Bend

Tiểu bang Alabama rút ra khỏi Liên bang ngày 11 tháng 1 năm 1861 và trở thành một tiểu bang của các Tiểu bang Liên minh Hoa Kỳ, được gọi Cộng hòa Alabama từ ngày 18 tháng 2 năm 1861. Tuy không nhiều trận đánh diễn ra ở tiểu bang này, nhưng Alabama đóng góp vào khoảng 120.000 lính trong Nội chiến Hoa Kỳ. Sau chiến tranh, chính phủ lâm thời được thành lập vào năm 1865, và Alabama được chính thức gia nhập lại vào Liên bang ngày 14 tháng 7 năm 1868. Alabama là trung tâm của các Tiểu bang Liên minh trong Nội chiến và là nơi quan trọng nhất khi Phong trào Dân quyền của thời 1950 và 1960.

Theo Wikipedia

“Đi đêm có ngày gặp ma”, lái xe nhiều thì thế nào cũng có ngày bị lãnh ticket. Có lần chạy trên xa lộ I-5 vào ban đêm ở Nam Cali, thấy đường hơi vắng, vả lại muốn thử xem cảnh sát có theo dõi được không, tôi đạp ga cho xe chạy 86 dặm/giờ (gần 140 km/giờ) trong khi quy định trên xa lộ đoạn này tốc độ tối đa 70 dặm/giờ. Thế là chỉ trong chốc lát, có ngay xe cảnh sát chớp đèn rượt theo. Tôi bị lãnh một ticket với tiền phạt 224 USD vì chạy quá tốc độ quy định (speeding) và bị ghi 1 điểm trong hồ sơ của DMV.

Cảnh sát phạt thẳng tay, nhất là với tội lái xe trong lúc say rượu (DUI) nên “dân nhậu” chỉ còn cách là “thuyền chìm tại bến”, uống rượu ở đâu thì ngủ lại luôn, còn nếu muốn về nhà thì phải nhớ “mang” theo bà xã hay một người bạn gái để nhờ chở về. Đây cũng chính là lý do mà người gốc Việt khi qua sinh sống ở Mỹ đã giảm ngay tình trạng “sáng say chiều xỉn”. Theo luật Mỹ, chỉ cần đo nồng độ rượu trong người ở mức 0,08 trở lên là người lái xe bị xem như “lái xe trong lúc say rượu”. Mà có nhiều gì cho cam: chỉ cần uống 2 lon bia là “đạt” tới mức 0,08 rồi. Ai từng bị một lần thì tởn tới già. Tòa án và cảnh sát phạt “tới bến” luôn. Không những bị phạt nặng, bị thu bằng lái, mà còn buộc phải đi học về luật lệ giao thông, học về tiết chế rượu bia, về an toàn giao thông… Theo ước tính, nếu bị tòa kết tội “DUI” thì phải tốn khoảng 10.000 USD (160 triệu đồng VN) cho lần đầu tiên. Lái xe trong lúc say rượu mà lỡ gây tai nạn chết người thì bị kết tội cố sát. Theo các luật sư, những người tái phạm việc uống rượu lái xe cũng dễ bị tòa án di trú Mỹ ra án lệnh trục xuất. Tôi có anh bạn làm nghề báo, một hôm vì ham vui anh uống chỉ 3 chai bia nhưng khi lái xe về thì bị cảnh sát “vịn”, và thế là phải ra tòa về tội lái xe trong lúc say rượu. Sự việc đã qua gần nửa năm nhưng anh vẫn cứ áy náy, ít dám lái xe đi đâu xa. Anh thường nói: “Từ nay xin chừa, một giọt rượu cũng không”.

Với khoảng 300 triệu chiếc xe chạy trên vạn nẻo đường nước Mỹ mỗi ngày, nếu luật lệ giao thông và nhân viên cảnh sát không nghiêm, thiệt hại do tai nạn giao thông ở Mỹ sẽ là con số khổng lồ. Thế nên, dân chúng rất hậu thuẫn cảnh sát trong việc duy trì an toàn giao thông và hiệu quả rất rõ. Theo Báo San Jose Mercury News ngày 24.3.2008: năm 2007, trên xa lộ 17 ở Bắc Cali nối liền Santa Cruz với Silicon Valley, có 478 tai nạn giao thông với chỉ 1 người chết, giảm nhiều so với 896 vụ và 5 người chết hồi năm 1998.

Uống rượu lái xe coi chừng ngồi tù

Ở Mỹ, bạn sẽ gặp rất nhiều phiền phức nếu vừa uống rượu xong lại leo lên xe và cầm lái.
Khi thử nồng độ rượu 0,08 (trên hai chai bia), cảnh sát sẽ còng tay bạn ngay tại chỗ rồi đưa về sở cảnh sát giam giữ trong vòng 24 tiếng và đối xử với bạn như tội phạm. Sau đó, bạn sẽ ra tòa, nhẹ lắm thì cũng bị một giấy phạt khỏang 1.800 USD. Bằng lái sẽ bị tịch thu chờ xét duyệt lại, thường là sáu tháng. Muốn có bằng lái lại, bạn phải tham gia khóa học cai rượu từ sáu tháng đến tám tuần (mỗi giờ một tuần) và tham gia lao động hai ngày cuối tuần trong tám tuần lễ. Chưa kể tiền bảo hiểm sẽ tăng vọt và tiền luật sư có thể lên đến 15.000 USD.

Khi bị bắt về tội uống rượu lái xe, tiếng Mỹ gọi là DUI (driving under the influence = lái xe trong tình trạng chịu ảnh hưởng) mà người Việt bên Mỹ hay gọi là ĐUI, bạn xem như bị tội tiểu hình. Tội tiểu hình có thể bị tù đến một năm và tù treo từ ba đến năm năm. Lần thứ hai bị DUI, bằng lái bị treo 18 tháng; lần thứ ba bị treo ba năm.

Theo số lần bị DUI mà tăng lên ngày lao động, ngày đi học cai rượu. Ngoài ra, xe của bạn còn bị yêu cầu đặt máy vào ổ khóa xe. Mỗi lần nổ máy xe, bạn phải thổi vào một ống hơi của máy. Nếu có nồng độ rượu trong hơi thở của bạn, xe sẽ không nổ máy được. Bạn còn bị thử nước tiểu mỗi lần lên trình duyệt quản giáo. Đến lần thứ tư mà bạn bị nữa thì nguy to, tán gia bại sản như chơi. Lúc này bạn bị ghép vào tội đại hình, có thể ngồi tù đến ba năm và gần như vĩnh viễn không lái xe được.
Theo luật ở Mỹ, cảnh sát thử nồng độ hay nghi ngờ bạn có nồng độ trên hai chai bia đều có thể bắt ngay. Nếu dưới nồng độ đó, cảnh sát cũng có thể bắt bạn vì cho rằng bạn lái xe không an toàn. Vì vây khi uống rượu bia ngoài hàng quán, bạn phải chuẩn bị thêm một tài xế đưa về.

Theo thống kê của cảnh sát, có đến 90% người uống rượu lái xe bị bắt khi về gần đến nhà. Do chủ quan nên họ không tự chủ được. Không những uống rượu lái xe mới bị bắt mà bạn còn bị bắt khi đi bộ, đi xe đạp, cỡi ngựa, uống rượu nơi công cộng. Cảnh sát cũng có thể bắt giữ người ngồi bên cạnh nếu nghi ngờ người đó có chồm qua cầm tay lái một lúc. Rượu bia để trong xe cũng bị bắt, ngọai trừ để sau cốp xe. Tội uống rượu với tội sử dụng ma túy áp dụng như nhau trong các trường hợp kể trên. Luật nghiêm như thế nên người dân ở Mỹ rất ngại uống rượu ngoài quán.

Còn người Việt ở Mỹ bị tội này không ít. Một số cô tiếp tân ở các quán nhậu bị vướng vào tình trạng này cũng rất đáng kể. Do đó, đã có những lớp hướng dẫn cai rượu dành cho người Việt ở khắp những thành phố có đông người Việt cư ngụ.

     Từ trái qua, trên xuống: Vị trí tiểu bang Arkansas trên bản đồ nước Mỹ – Lá cờ của bang – Huy hiệu của bang

Thủ phủ Arkansas là Little Rock. Arkansas là tiểu bang duy nhất của Hoa Kỳ mà có kim cương tự nhiên (gần Murfreesboro). Do đó, đồng quarter Mỹ đặc biệt của Arkansas có một chiếc kim cương trên mặt trái (có chung quanh thân gạo và một con vịt trời bay trên hồ). Biên giới phía đông của Arkansas là sông Mississippi, trừ ở hai quận Clay vàGreene, ở đấy sông Saint Francis là biên giới phía tây của “Gót giày ống Missouri”. Arkansas bên cạnh Louisiana về phía nam, Missouri về phía bắc,Tennessee và Mississippi về phía đông, và Texas và Oklahoma về phía tây. Arkansas là miền đẹp có nhiều núi và thung lũng, rừng rậm, và đồng bằng tốt. Miền Tây Bắc Arkansas là một phần của Cao nguyên Ozark, bao gồm dãy núi Boston; vào miền nam có dãy núi Ouachita. Những vùng này được chia theosông Arkansas; những vùng đông và nam của Arkansas được gọi Vùng đất thấp.

Cái gọi là “Vùng đất thấp” được gọi nhiều hơn là Châu thổ và Đại Đồng cỏ. Những đất theo sông Mississippi được gọi là “Châu thổ” của Arkansas, bắt nguồn từ những đất bồi tốt do sông Mississippi làm lụt. Đại Đồng cỏ xa sông Mississippi tí ở phần đông nam của tiểu bang và phần nhiều là đất nhấp nhô ở phần đó. Cả hai là khu vực nông nghiệp tốt và trồng phần lớn nông nghiệp của tiểu bang này. Arkansas có nhiều hang, thí dụ như Hang Blanchard Springs (tiếng Anh:Blanchard Springs Caverns). Arkansas có nhiều khu vực được Dịch vụ Vườn Quốc gia bảo vệ. Các vùng này bao gồm:

–  Đài kỷ niệm Quốc gia Trạm Arkansas (Arkansas Post National Memorial) tạiGillett
–  Sông Quốc gia Buffalo
–  Khu lưu niệm Quốc gia Fort Smith
–  Công viên Quốc gia Hot Springs
–  Khu lưu niệm Quốc gia Trường trung học Trung ương Little Rock
–  Công viên Quân sự Quốc gia Pea Ridge
–  Đường lịch sử Quốc gia Đường Nước mắt cũng chạy qua Arkansas

Arkansas Post National Memorial

Các nhà thám hiểm Pháp đầu tiên đặt tên này cho tiểu bang, chắc là cách đánh vần ngữ âm của tiếng Pháp của người “về phía cửa sông”, chỉ đến người Quapaw và sông mà họ ở bên cạnh. Các dân tộc thổ dân kia ngày xưa ở Arkansas ngày nay là người Caddo, Cherokee, vàOsage. Ngày 15 tháng 6 năm 1836, Arkansas được trở thành tiểu bang thứ 25 của Hoa Kỳ như một tiểu bang chiếm hữu nô lệ. Arkansas từ chối gia nhập các Tiểu bang Liên minh Hoa Kỳ đến sau khi Abraham Lincoln huy động quân đội tấn công Nam Carolina. Nó rút ra khỏi Liên bang ngày 6 tháng 5 năm 1861. Nhiều trận đánh nhỏ xảy ra ở tiểu bang này trong Nội chiến Mỹ. Theo Đạo luật Tái xây dựng Quận sự, Quốc hộinhận lại Arkansas vào Liên bang vào tháng 6 năm 1868.

Vào năm 1881, cơ quan lập pháp tiểu bang Arkansas ban hành một dự luật nhận “arkansaw” (cách phát âm tiếng Anh của “a-can-xò”) là cách phát âm chính thức của tên tiểu bang – lưu ý là âm tiết cuối không được phát âm như “sas” hay “xat”. Vào năm 2005, Arkansas có số dân ước lượng là 2.779.154 người, đó 29.154 người hay 1,1% hơn năm trước và là 105.756 người hay 4,0% hơn năm 2000. Con số này bao gồm 52.214 người hơn kỳ thống kê dân số trước vì lý do tự nhiên (tức là 198.800 người sinh trừ 146.586 người mất) và thực số 57.611 người hơn do di trú. Sự di trú từ bên ngoài Hoa Kỳ làm số dân tăng lên 21.947 người, và di trú ở trong nước làm dân số tăng lên 35.664 người. Có ước lượng là vào khoảng 48,8% của dân cư là nam và 51,2% là nữ.

Tổng thống thứ 42 của Mỹ – Bill Clinon, công dân ưu tú của Arkansas

Năm gốc dòng họ phổ biến nhất trong tiểu bang là người Mỹ (15,9%), người Mỹ đen (15,7%), người Mỹ gốc Ireland (9,5%), người Mỹ gốc Đức (9,3%), và người Mỹ gốc Anh (7,9%). Những người có gốc Mỹ có số lượng cao ở miền tây bắc Ozark và miền trung của tiểu bang. Những người da đen sống phần nhiều ở những vùng đất tốt ở phần đông và nam của tiểu bang, nhất là gần sông Mississippi. Những người Arkansas có gốc Anh và Đức phần nhiều ở vùng tây bắc Ozarks gần biên giới Missouri.

Vào năm 2000, 95,0% của dân cư Arkansas 5 tuổi trở lên nói tiếng Anh ở nhà và 3,3% nói tiếng Tây Ban Nha.Tiếng Pháp là ngôn ngữ phổ biến thứ ba có 0,3% người, sau đó là tiếng Đức có 0,3% người và tiếng Việt có 0,1% người. Arkansas có nhiều người Mỹ gốc Việt do nhiều người đến trại tị nạn ở Fort Chaffee  tại thành phố Fort Smith sau Chiến tranh Việt Nam

Theo Wikipedia

Người của bar phản pháo, rằng: “Tôi sẽ điều tra, nhưng tôi chắc rằng kết quả chỉ là ông ấy đã xài phần lớn số tiền trên để típ mấy em. Họ típ liên tục, mỗi lần hàng ngàn đô la. Nếu ông ta là triệu phú, đến để ăn mừng phi vụ hàng tỉ đô và vẫn tỉnh táo thì ông ta có quyền tự do xài tiền thoải mái. Chẳng lẽ tôi phải đến hỏi: Này, ông có chắc là mình muốn xài thêm 50 ngàn đô nữa không ? Hỏi như vậy chẳng khác gì nhục mạ ông ta”.

Quy định ở bar, khi một vị khách đến chơi và xài quá 10 ngàn USD, phía bar phải nhắc nhở và đảm bảo người khách không say rượu. Hôm đó, chủ bar đưa ra hàng tá giấy ký nhận, thậm chí còn in cả dấu tay, trong đó ông khách khẳng định là mình “hoàn toàn tỉnh táo”.

Strip club ở Washington DC

Ở Mỹ, người ta có thể tìm thấy strip club ở khắp mọi tiểu bang, mọi ngóc ngách. Nó được biết đến như một nền công nghệ giải trí bằng “ngôn ngữ body”. Gần đây, cảnh sát Los Angeles đang cố vận động để đạt được một điều luật siết chặt hơn nữa hoạt động của công nghệ này.
Các strip club hoạt động liên tục, bền bỉ từ 6 giờ chiều đến tận 5 giờ sáng. “Đã đến DC thì phải biết đi xem gái nhảy” – người bạn bảo tôi như vậy. Đang húp xì xụp tô cháo lòng giữa khu thương mại Eden của cộng đồng người Việt, chuông điện thoại reng, hai đứa lật đật tính tiền ra điểm hẹn. Hơn 60 USD là số tiền của 2 tô cháo + 1 dĩa lòng và vài chai bia nhập khẩu. Thây kệ, strip club đang trước mặt.

Chiếc Lexus chở chúng tôi lượn vòng các đường phố Washington hoa lệ. Mất khoảng 15 phút từ thương xá Eden để đến một cái bar có tên gọi cực kỳ đàng hoàng: Best Guy, trên đại lộ Wisconsin. Đã gần đến nửa đêm, song vẫn phải chật vật lắm mới tìm được chỗ đậu xe. Ở đây, chúng tôi không phải trả 20 buck (USD) vào cửa như các bar ở New York, chỉ có điều tiền bia đắt hơn một chút.

Bước vài bậc thang, xô cửa, tiếng nhạc dội ra nhưng phải đến 15 phút sau tôi mới nhận ra đó là nhạc rap. Tất cả giác quan dường như dồn hết vào một. Ba cô gái trong trang phục Eva đang thi triển tối đa những đòn phép của cái ngôn ngữ body sẵn có quanh cái cột inox gắn trên ba cái bục rải đều theo chiều dài không gian bar rượu. Ấn tượng không kém là ngay ngõ cửa vào, một tấm biển ghi dòng chữ cực sốc: Save water, drink beer please ! Ở cái xứ Mỹ này, cụm từ “tiết kiệm” đôi khi đã được dùng thái quá. Khách sạn thì có ngay một cái bảng trong nhà tắm kêu gọi tiết kiệm khăn, công sở thì ngay cửa ra vào cũng dán “Ra vào xin nhớ đóng cửa để giúp chúng tôi tiết kiệm điện”. Còn ở bar, chốn ăn chơi, chữ tiết kiệm (save) được dùng để kêu gọi: “Hãy tiết kiệm nước, vui lòng uống bia !”.

Những cô gái đi strip

Nhưng thôi, hãy tạm quên cái chuyện “tiết kiệm” của dân Mỹ. Ba cô gái đang gợi tôi nhớ lại bộ phim Striptease – Thoát y vũ, một thời làm tốn hao biết bao giấy mực của báo chí Mỹ. Họ coi sự kiện cô đào Demi Moore đang ở đỉnh cao sự nghiệp ngày ngày cất công đi học nhảy và sẵn sàng để trần ngực khi vào vai vũ nữ như là một sự kiện. Đổi lại, nếu tôi nhớ không nhầm thì sau bộ phim ấy, Demi Moore được đề cử giải… mâm xôi vàng thì phải. Nhưng Demi chỉ nhảy topless, còn đằng này…

“Này, hơn phân nửa số mấy em ở đây còn đang đi học đấy nhé !” – anh bạn thì thầm. Tôi không tin lắm. Nhưng vài ngày sau, tình cờ nhắc lại đề tài này, một anh bạn Mỹ khẳng định: “Nhiều sinh viên ở đây đi strip lắm. Tôi biết một cô gái, mắc nợ nhiều quá nên cô ta strip suốt 3 tháng hè, đến khi trả xong nợ thì nghỉ. Bây giờ, cô ta đã trở thành một phóng viên khá tên tuổi. Nhưng tôi sẽ giữ kín không cho ai biết. Nếu chủ biết, cô ta có thể sẽ bị sa thải”. Tôi đặt vấn đề này với một người bạn nữa, anh này bán tín bán nghi, bảo: “Bên đây tụi sinh viên ai mà làm chuyện đó, nếu có chỉ là mấy đứa hư hỏng, bỏ học”. Dĩ nhiên, “ai đang ở trên bục nhảy?” vẫn còn là chuyện tranh cãi. Vấn đề ở chỗ, bục nhảy vẫn luôn có người, kèm theo dòng chữ như ra lệnh: “Đừng sờ vào vũ công”.

“Các anh uống gì ?”, cô bồi bàn sà tới, trên tay là một xấp tiền lẻ dày cộm, sẵn sàng đổi cho khách típ cho đỡ hao. “Vui lòng cho 21 đô” – cô gái trở lại, nhanh nhẹn đặt 3 chai bia xuống bàn. Bên cạnh, một thanh niên tay cầm mấy tờ bạc 1 USD, bước đến trước bục, mắt nhìn bất động. Cô gái tiến đến trực diện anh chàng, thi triển hàng loạt chiêu thức gợi cảm. “Tiền típ em đâu ?” – cô gái hỏi sau quãng nửa phút “em dành riêng cho anh”. Chàng trai đưa tiền, quay trở lại chỗ ngồi. Thời lượng của vũ điệu “em dành riêng cho anh” ở đây tùy thuộc vào số tiền típ, thường thì chỉ 1 đến 2 đô lẻ. Cỡ 5 đô trở lên, “em dành riêng cho anh” sẽ lâu hơn và đấng mày râu sẽ được mấy em tặng thêm vài cú đá cao, từ từ lướt vòng qua mặt. Thêm một anh chàng nữa xán lại gần, ngờ nghệch đưa mắt nhìn cô vũ nữ thi triển hết thảy đường cong trên cơ thể. Lại câu hỏi quen thuộc: “Tiền típ em đâu ?”, anh chàng cười giả lả, quay lưng bỏ đi. Một thoáng bực mình lướt qua mặt, cô gái buông dài một tiếng “shit !”.

“Mấy em này làm việc không có lương bổng gì đâu, chỉ ăn tiền típ của khách thôi, mà còn phải đóng tiền cho má mì nữa” – anh bạn tiếp tục giảng giải. Một cái bar cỡ lớn thế này một đêm dễ có đến hơn 20 em thay phiên nhau nhảy. Má mì ở đây “xâu” nhẹ nhàng thôi. Nói như giọng một má trên mạng: “Thu một lần 20 đô thì tụi nó trợn mắt, nhưng nếu kiếm một cái hũ, hễ nhảy 1 bản thu 1 đô, thu hai chục lần như vậy thì chẳng đứa nào nói cả”. Tiếng nhạc dứt. Cô gái vơ tay hốt nắm tiền lẻ cho vào xắc, chậm rãi xỏ áo quần, leo xuống bắt tay cảm ơn khách, chờ đến lượt nhảy ở bục bên cạnh. Khách mới, đào cũng sẽ mới hơn. Và cứ thế, cuộc chơi trở lại từ đầu như một cái vòng khép kín, dẫu đã gần 4 giờ sáng.

“Cái nước Mỹ này nó rộng lắm. Cứ strip ở đây rồi sang nơi khác sống, ai mà biết được” – Joe kết thúc câu chuyện nhảy nhót bằng lối mở cho những cô gái. Ngẫm lại, nước Mỹ quả là rộng thật. Chỗ tôi ở với Los lệch nhau đến 3 giờ chứ ít gì!

Theo HieuMinh Blog

Vị trí bang Colorado trên bản đồ nước Mỹ

Địa lý

Colorado là một trong ba tiểu bang có các ranh giới nằm trên vĩ tuyến và kinh tuyến (hai tiểu bang kia là Wyoming và Utah). Tiểu bang bắt đầu từ 37° đến 41° vĩ độ bắc và từ 102° đến 109° kinh độ tây. Đài kỷ niệm Bốn Gốc ở cực tây nam ở 37° vĩ độ bắc và 109° kinh độ tây.

Về phía đông của dãy núi Trước mặt(Front Range) của dãy núi Rocky làđồng bằng đông Colorado, phần củađồng bằng Lớn ở trong Colorado có cao độ từ 1.000 đến 2.000 mét (3.500 đến 7.000 foot). Kansas và Nebraskanằm bên cạnh Colorado về phía đông. Đồng bằng này dân cư thưa thớt và hầu hết người dân sống dọc theo hai con sông Nam Platte và Arkansas vàĐường số 70. Tiểu bang có mưa rất ít, lượng mưa trung bình hàng năm là 380milimét (15 inch). Miền này chỉ có vài vùng đất có nước tưới tiêu, và phần lớn đất dành cho nông nghiệp đất khôhay trại chăn nuôi gia súc. Cây lúa mìvụ đông là vụ mùa đặc trưng và hầu hết các thị trấn nhỏ trong vùng tự hào vì có cả tháp nước và máy hút lúa.

Các thành phố lớn và thị trấn nằm phía đông dãy núi Trước mặt, gần Đường số 25. Phần lớn dân cư Colorado ở trong khu vực đô thị đông đúc này.
Dãy núi Trước mặt của dãy núi Rocky có những đỉnh nổi tiếng như đỉnh Long, núi Evans, đỉnh Pike, và Spanish Peaks gần Walsenburg về phía nam. Nước ở vùng này chảy về phía đông, và vùng này có rừng và thành thị ở một phần. Khi các thành phố ở đây mở mang, đất ở đây không còn được sử dụng cho việc đốn gõ và nuôi vật ăn cỏ, dẫn đến dầu xăng đống lên. Trong hạn hán năm 2002, những vụcháy rừng xảy ra ở vùng này.

Về phía tây của dãy núi Trước mặt nằm đường chia lục địa của Bắc Mỹ. Về phía tây của đường chia là dốc Tây. Nước chảy từ phía đông của đường chia này vàovịnh Mexico theo sông Mississippi, và nước cũng chảy từ phía tây của đường chia vào Thái Bình Dương theo sông Colorado.

Vào miền trung của dãy núi Rocky nằm vài lưu vực (ở đấy gọi là park) rộng và cao. Về miền bắc, về phía đông của đường chia lục địa là lưu vực Bắc (North Park). Nước chảy từ lưu vực này theo sông Bắc Platte, đó chảy về hướng bắc vào Wyoming. Một chút về phía nam nhưng ở bên tây của đường chia nằm lưu vực Trung (Middle Park), nước chảy theo sông Colorado. Lưu vực Nam (South Park) là thượng nguồncủa sông Nam Platte. Về phía nam nằm thung lũng San Luis, thượng nguồn sông Rio Grande, nó chảy vào New Mexico. Qua dãy núi Sangre de Cristo về phía đông của thung lũng San Luis làthung lũng Núi ướt (Wet Mountain Valley). Những lưu vực này, nhất là thung lũng San Luis, nằm theo kẽ hở Rio Grande (Rio Grande Rift), thành hệ địa chất lớn, và các nhánh của nó. (Xem thung lũng Đại kẽ – Great Rift Valley.)

Quang cảnh tuyệt đẹp của 1 phần dãy núi Rocky

Dãy núi Rocky trong Colorado có 54 đỉnh cao hơn 4.270 m (14.000 foot), được gọi fourteenertrong nghề leo núi do độ cao trong hệ đo lường Hoa Kỳ. Các núi đây có cây tùng bách và cây lá rung tới đường giới hạn cây cối, cao độ từ khoảng 4.000 m (12.000 foot) vào miền nam tiểu bang đến 3.200 m (10.500 foot) vào miền bắc; trên đường này chỉ có cây cối Alpine. Dãy Rocky chỉ có thuyết vào mùa đông; phần nhiều tuyết tan ra vào giữa tháng 8 trừ một số sông băng nhỏ. Vành đai Khoáng vật Colorado, kéo ra từ dãy núi San Juan vào miền tây nam tới Boulder vàThành phố Trung (Central City) trên dãy núi Trước mặt, bao gồm phần nhiều của những khu vực mỏ vàng và bạc lịch sử của Colorado.

Nước phần lớn chảy xuống dốc Tây theo sông Colorado và các nhánh của nó. Nổi tiếng về miền nam là dãy núi San Juan, một dãy núi rất lởm chởm, và về phía tây của dãy San Juan có cao nguyên Colorado, một sa mạc cao giáp với miền nam Utah. Grand Junction là thành phố lớn nhất trên dốc Tây. Grand Junction sử dụng Đường số 70. Về phía đông nam của Grand Junction là Grand Mesa, một núi mặt bàn lớn. Xa hơn nữa về phía đông nằm các khu nghỉ trượt tuyết ở Aspen, Vail, Crested Butte, và Steamboat Springs. Gốc tây bắc của Colorado bên cạnh miền bắc Utah và miền tây Wyoming phần nhiều là bãi cỏ rộng ít người ở.
Từ miền tây qua bên đông, đất của tiểu bang này là lưu vực giống sa mạc, trở thành cao nguyên, rồi núi alpine, rồi đồng cỏ của đồng bằng Lớn. Núi Elbert là đỉnh cao nhất của dãy núi Rocky thuộc đất liền Hoa Kỳ. Đỉnh Pike nổi tiếng một tí về phía tây của Colorado Springs. Có thể nhìn thấy đỉnh hiu quạnh của nó từ gần biên giới Kansas vào những ngày nắng

Lịch sử

Tiểu bang này được đặt tên theo từ “Colorado” trong tiếng Tây Ban Nha, từ này có nghĩa là “hơi màu đỏ”, có thể là để chỉ đến những sự hình thành sa thạch màu đỏ ở vùng đó hoặc là màu đỏ nâu của sông Colorado.
Vùng đất, mà sau này là Colorado, trở thành 1 phần của Hoa Kỳ sau Vụ mua Louisiana năm 1803 và vụ Mexico nhượng lại phần đất năm1848. Nhiều người đã đến vùng Denver khi diễn ra các cuộc đổ xô đi tìm vàng ở Colorado năm 1859 (xem thêm Fifty-Niner và ở California), nhưng nhiều người đã bỏ đi sau một cuộc mở mang công nghiệp mỏ ban đầu. Lãnh thổ Colorado là mộtlãnh thổ của Hoa Kỳ ngày 28 tháng 2 năm 1861, và Colorado được chính phủ tăng cấp thành tiểu bang ngày 1 tháng 8 năm 1876. Vì tiểu bang này được gia nhập Hoa Kỳ một thế kỷ sau khi Hoa Kỳ tuyên bố độc lập, tiểu bang được tên hiệu “Tiểu bang Trăm năm” (“Centennial State”). Phụ nữ Colorado có quyền bỏ phiếu từ ngày 7 tháng 11 năm 1893. Ba tàu chiến khác nhau được đặt tên USS Colorado để bày tỏ sự kính trọng đối với tiểu bang này.

Rồi bạn cũng không khỏi thắc mắc dòng sông Colorado và các cơn gió đã đóng vai trò đẽo đục “chậm mà chắc” đến chừng nào (6 triệu năm) để tạo ra một thung lũng đá có vẻ đẹp cuốn hút cực mạnh với chiều dài 446km và chiều ngang có chỗ chỉ rộng 47km, nhưng có chỗ lại rộng đến 29km. Và chắc chắn bạn cũng sẽ không hiểu bằng cách nào mà các bộ lạc thổ dân da đỏ đã có thể sinh tồn qua nhiều thế kỷ trong khu hoang dã rộng lớn này.

Ngày nay, Grand Canyon mỗi năm thu hút khoảng 4.5 triệu du khách Mỹ và quốc tế, và Grand canyon National Park, công viên quốc gia thứ 17 của liên bang Mỹ thì vừa mới mừng sinh nhật 90 vào gần cuối tháng 2/2009. Đánh dấu cột mốc thời gian này là lễ khánh thành Trung tâm Hướng dẫn du khách (Verkamp’s Visitor Center). Trung tâm này đặt theo tên gia đình đã kinh doanh cửa hàng bán đồ lưu niệm tại đây trong hơn 100 năm qua (lúc đầu, cửa hàng của ông John George Verkamp chỉ là một túp lều) và rồi đã phải đóng cửa hồi tháng 9/2008.

Trên sàn gỗ của phòng chính của Trung tâm có khắc ghi cột mốc thời gian của Grand Canyon. Khởi đầu năm 1872 khi nó được khám phá bởi những người khẩn hoang tìm vàng. Năm 1903, khi đến đây tham quan, tổng thống Theodore Roosevelt đã quyết định chọn Grand Canyon làm khu bảo tồn thú hoang.

Năm năm sau, ông lại chỉ định Grand Canyon là một tựơng đài thiên nhiên của Mỹ, tức 4 nắm trước khi Arizona chính thức trờ thành một tiểu bang. Và đến ngày 26/2/1919, Grand Canyon đựơc công nhận là Công viên quốc gia. Năm ấy nó mới chỉ thu hút đựơc 44.000 khách tham quan. Nhưng theo dòng thời gian, qua những tấm bưu thiếp, sách thám hiểm, phim tài liệu, phim truyện và những câu chuyện kể, địa danh này đã trở thành điểm đến của đông đảo du khách trong đó có cả ông hoàng, bà chúa, nhà lãnh đạo, chính khách, ngôi sao điện ảnh, ca nhạc…..

Cùng trạng thái ngẩn ngơ trước cảnh quan tuyệt đẹp của Grand canyon, một chàng trai Nhật tâm sự :” Tôi làm việc ở Los Angeles, hết nhiệm kỳ, đến lúc phải thu xếp về nước nên cố thu xếp đến đây chiêm ngắm một lần để sau này khi bận bịu gia đình thì không phải tiếc vì đã có thời gian sống và làm việc trên đất Mỹ mà không hề biết Grand Canyon là gì”. Du khách đến Mỹ chắc cũng có phần nào lý do như anh ta.

Hình ảnh tốt đẹp này cũng được thấy ở nhiều nhà hàng khác. Trong nhà hàng Newseum – một bảo tàng lớn nhất thế giới hiện nay về thông tin và báo chí – dù chính thức khai trương ngày 11/4/2008, nhưng trước đó chúng tôi đã được tham quan. Khi dọn dẹp bàn ăn rồi đặt vào vị trí qui định thì sẽ có một hệ thống dây chuyền tự động đưa ngay ra sau bếp. Vì thế, khi thực khách đứng dậy, bước ra là nhà hàng trở lại sạch sẽ như ban đầu. Tương tự, ở những khu vui chơi công cộng, điều đã làm tôi “kinh ngạc” không thể lý giải nổi là không hề thấy… một cọng rác! Chính vì môi trường sạch sẽ như thế nên một người bừa bãi, cẩu thả như tôi cũng phải tìm đúng nơi để vứt rác.

Quái quỷ không kém là ngay tại nhiều sân bay nội địa Mỹ, muốn lấy xe đẩy hành lý thì phải cho vào hệ thống tự động vài USD. Nhưng sau đó, muốn lấy lại khoản tiền này thì phải trả xe vào đúng vị trí cũ. Việc làm này giúp sân bay trở lại ngăn nắp như trước lúc đón khách. Rồi tại nhiều nhà hàng Mỹ, sau khi xếp hàng mua ly cà phê tôi hấp tấp đưa lên miệng uống. Đắng nghét. Vì người ta không cho thêm gì cả. Muốn gì thì “thượng đế” hãy tự phục vụ! Đường, sữa, muỗng… ngay đấy! Ngọt, nhạt thế nào thì tùy!

Nhưng rắc rối nhất vẫn là chuyện hút thuốc lá. Trong nhiều khách sạn ở Mỹ, chẳng hạn khách sạn Helix (Washington DC) người ta cho biết nếu hút thuốc lá trong phòng, bị phát hiện sẽ bị phạt 250 USD. Có thể, số tiền này với nhiều người chỉ là “chuyện nhỏ” nhưng tại sao không ai dám vi phạm? Theo tôi đó là “áp lực” về tâm lý. Khi tất cả mọi người không dám nhả khói nơi công cộng, thế mà mình làm khác đi thì lập tức mọi người nhìn mình như “người ngoài hành tinh”! Một người bạn tôi ở Sacramento, lúc còn ở Việt Nam cũng là “tay chơi” có hạng. Nhưng… Sáng hôm ấy, anh mời tôi ly cà phê, đưa thêm điếu thuốc là và bảo… ra sau nhà mà nhả khói. Sao không là ở trước nhà ngắm cảnh cho sướng con mắt? Anh bảo: “Những gia đình xung quanh sẽ nhìn mình không mấy thiện cảm”. Thế đó, sự tự giác đôi khi còn bị ràng buộc bởi quan hệ cộng đồng. Một cái nhìn của người chung quanh – dù không nói ra, nhưng có tác dụng hơn một lời nói…

Nhìn khái quát thử hỏi, sự tự giác của người dân đã giúp gì cho giới kinh doanh Mỹ? Thưa, “nói trắng ra” là họ không phải mất thêm một khoản tiền trả cho nhân viên phục vụ. Bởi “thượng đế” đã tự giác làm rồi!
Muốn người dân tự giác, ngoài việc được giáo dục thì họ còn phải bị ràng buộc bằng những hệ thống pháp lý. Chẳng hạn, khi đi trên những con đường cao tốc phải đóng lệ phí. Ngồi trong xe nhìn ra bên ngoài, phía tay trái của tài xế, tôi thấy có gắn một cái phễu lớn, không thấy nhân viên thu tiền. Cứ ngồi yên trong xe, chỉ cần ném tiền xu vào đó là xong. Nhưng nếu không tự giác, lúc phóng xe qua sẽ có hệ thống tự động chụp bảng số xe và lập tức gửi ngay “giấy báo nợ” về tận nhà. Nếu chậm đóng thì lãi suất sẽ tăng thêm. Rắc rối! Chẳng ai dại gì vì vài xu mà phải đối mặt với bao nhiêu lôi thôi, hệ lụy khác. Hoặc vào cây xăng, phải tự đổ xăng sau khi đã đưa card tín dụng vào khe trên trụ bơm xăng! Những sự ràng buộc này còn áp dụng cho nhiều lãnh vực khác. Với các khoản tiền phải đóng hàng tháng cũng vậy, ta có thể trả trên Internet, khỏi phải đến tận nơi xếp hàng, tốn thời gian. Chậm trả thì người ta tính thêm tiền lãi, vì thế không ai dám chậm trễ.

Có bao giờ bạn được một “tài phiệt” ở Mỹ tặng cho căn nhà trị giá vài triệu USD ở vịnh Fort Lauderdale nhưng bạn lại… không dám nhận, dù đang thất nghiệp, đang cù bơ cù bất. Đơn giản chỉ vì bạn sẽ không đủ tiền để… đóng thuế đất hàng năm, thậm chí không đủ tiền để tu bổ, sửa chữa cảnh quan hòng “sánh” với các nhà chung quanh. Có baogiờ được xem những cô gái xinh như mộng, không một mảnh vải che thân đang múa may, quay cuồng ngay trước mặt mà bạn phải ngồi khoanh tay nghiêm chỉnh và chỉ uống… nước ngọt? Có bao giờ bước vào quán rượu mà bạn phải chứng minh là trên 21 tuổi, đã thế, trên tay còn bị đóng một cái dấu xanh lè – chứng nhận bạn đủ “trình độ” để làm bạn với Lưu Linh? Quy định chung là thế, nhưng các doanh nghiệp có dám “phá rào” để thu hút khách không? Có bao giờ bạn phóng xe vượt đèn đỏ, hơi thở nồng nặc mùi rượu, bị cảnh sát phát hiện nhưng bạn vẫn về nhà bình an vô sự? Có bao giờ bạn vào quán ăn ở Mỹ, rồi khi ra về bạn “quên” tiền “trà nước” cho nhân viên phục vụ mà mọi người chung quanh tán thành hành động của bạn? Những chuyện này tôi cam đoan là khó có thể xảy ra ở Mỹ.

Dài dòng như thế để thấy rằng, sự tự giác và ràng buộc của hệ thống luật pháp củng là một trong những yếu tố thuận lợi của giới kinh doanh Mỹ. Ai đời, người dân phải tự giác… đóng thuế! Khi vào khách sạn Nokko San Francisco, tôi ở phòng giá 142 USD nhưng buộc phải trả thêm 19,97 USD tiền thuế. Ở khách sạn The Quaterage, giá phòng là 94 USD nhưng phải trả thêm 16,52 USD tiền thuế và người ta tính thẳng vào hóa đơn. Tất tần tật đều phải đóng thuế. Nghe đâu, trốn thuế nếu bị Nhà nước phát hiện thì chỉ có “sập tiệm”. Tất nhiên xã hội nào củng thế, nhưng ở Mỹ người ta ý thức điều đó một cách tự giác. Điều này, nhìn rộng ra đã hỗ trợ nhiều cho giới kinh doanh Mỹ khi họ thực hiện chính sách “bán trả góp”. Bạn được mua trước mọi thứ, từ cây kim đến sợi chỉ, từ chiếc xe hơi “hoành tráng” đến căn nhà to “vật vã”. Tất nhiên, số tiền cho bạn mượn được căn cứ vào lý lịch bản thân, vào thu nhập hàng tháng… “Liệu cơm gắp mắm” là thế, với một lao động bình thường, có công ăn việc làm ổn định ở Mỹ thì họ có quyền hưởng thụ mọi tiện nghi vật chất như bất cứ ai.

Năm 2005 khi đến Amsterdam (Hà Lan), trong một lần đi mua sắm, tôi và nhà báo Ngọc Thịnh tình cờ bước vào cửa hành  “Nieuwendijk 148, 1012 MS Amsterdam”, gặp chủ nhân trước sống ở Chợ Lớn, sang đây lập nghiệp hơn 25 năm, tôi hỏi về chuyện thuế. Họ cho biết, cửa hàng nay bề ngang chỉ 3,5 mét, sâu gần 20 mét nhưng phải thuê với giá… 6.000 EUR! Dù sống ở Hà Lan phải đóng thuế nhiều, nhưng anh chị Minh – chủ cửa hàng bán đồ lưu niệm này – không phàn nàn vì nghĩ rằng, khi về già, không lao động được nữa, Nhà nước sẽ trợ cấp cũng bằng chính đồng tiền mà mình đã đóng thuế. Tôi quả quyết điều nay cũng là tâm lý chung của người dân Mỹ, kể cả Việt kiều. Tôi nghĩ, tạo được tâm lý đó cho người dân là điều không dễ.

Trong những ngày ở Mỹ, tôi nhận ra thuế đóng vai trò rất quan trọng trong sự phát triển đa dạng của các tổ chức văn hóa. Tôi còn nghiệm ra rằng, một trong những điểm then chốt có liên quan trực tiếp đến sự thịnh vượng của giới kinh doanh Mỹ chính là hiện nay họ đã có ý thức khai thác các “thương hiệu” văn hóa đã hình thành. Dựa vào văn hóa để kinh doanh là một vấn đề mới mẻ, cũng xin được trở lại vào dịp khác.